دیگ روغن داغ
دیگ روغن داغ
08/18/2020
دیگ روغن داغ
دیگ روغن داغ ( Hot oil boiler )
11/24/2020

فن چیست؟

فن یا هواکش یک وسیله الکترونیکی است که به منظور ایجاد جریان گاز (مانند هوا) استفاده می شود. هر فن شامل مجموعه ای دوار از پره ها و یا تیغه ها می باشد که بر روی هوا تاثیر می گذارد و جریان آن را کنترل می کند.

انواع فن

سانتریفیوژ فوروارد 1

فن سانتریفیوژ

فن آکسیال

این روز ها در برخی از بخش های سیستم تهویه خانگی، سیستم های سرمایشی و تهویه بخش های صنعتی وجود دستگاهی که بتواند هوارا به نسبت مورد نیاز جابجا کند اهمیت بالایی پیدا کرده است. در کاربرد هایی که در آنها دبی هوای بالا و فشار استاتیک پایین مطرح باشد استفاده از فن آکسیال یا فن محوری متداول است.
فن آکسیال پره ای

فن آکسیال

انواع فن آکسیال

فن محوری در کاربردهایی با دبی بالا و فشار کم مورد استفاده قرار میگیرد همچنین بازدهی این مدل فن ها در شرایط دمنده و اگزاست فن از 70% تا 90 % است. فن محوی یا فن آکسیال در سه دسته اصلی در بازار موجود می باشد:
  1. فن آکسیال پروانه ای یا ملخی: ساده ترین و متداول ترین نوع فن در جهان، فن محوری یا پروانه ای است و این مدل فن از چندین پره هم اندازه، یک عدد الکتروموتور و قاب تشکیل شده است. بسته به نوع کاربر فن های آکسیال جنس پره پلاستیک یا فلزی می باشد و از نظر اتصال محور با الکتروموتور در سایز های کوچک از نوع کوپله مستقیم و در سایز های بزرگ و کاربرد های سنگین تر از نوع تسمه ای است. فن پروانه ای در بین فن های آکسیال کمترین فشار استاتیک را دارا می باشد به گونه ای که درسیستم هایی که فشار آنها از 125 پاسکال بیشتر باشد به هیچ وجه توصیه نمی گردد و عموما برای کاربرد های ساده که کانال کشی ندارند گزینه مناسبی می باشد.
  2. فن آکسیال لوله ای یا هواکش کانالی: ساختمان کارکرد هواکش آکسیال کانالیما نند فن محوری پروانه ای است و تنها تفاوت آن شکل قاب آن است که به فرم لوله ساخته می شود. فن کانالی دارای 4 الی 8 عدد پره تخت یا انحنا دار می باشد. برای افزایش کارایی در این فن ها، فاصله بین پره ها و بدنه استوانه ای شکل را در کمترین حالت ممکن در نظر می گیرند.
  3. فن آکسیال پره ای: جهت افزایش کارایی این نوع فن ها پره هایی در بدنه آن ساخته می شود، معمولا فن آکسیال پره ای از تعداد پره بیشتری بهره می برد. بزرگترین ضعف فن محوری عدم کارکرد صحیح آنها در فشاراستاتیک بالا می باشد و در فن وین آکسیال، پره های هدایت کننده با مستقیم نمودن مسیر هوا بازدهی را با مراتب افزایش داده و توانایی کارکرد در فشارهای بالاتر را بهبود زیادی می بخشند.
سطح صدا در هواکش پره ای از دو مدل دیگر بیشتر است و یکی از کاربرد های متداول این نوع فن در تونل های بین شهری می باشد.
 
فن آکسیال ملخی

فن آکسیال ملخی

آکسیال کانالی

فن آکسیال کانالی

فن آکسیال پره ای

فن آکسیال پره ای

مزایای فن آکسیال

  1. قیمت مقرون به صرفه
  2. وزن کمتر
  3. احتیاج به فضای کمتر
  4. ظرفیت بالای جابجایی هوا
  5. نصب آسان

معایب فن آکسیال

  1. عدم کاربرد در مکان هایی که فشار استاتیکی بالایی دارند
  2. ضعف در مقابل تغییرات جریان هوا
  3. سطح صدای بالا در هواکش های تونلی و پره ای
  4. احتیاج به الکتروموتور دور بالا

فن سانتریفیوژ

در فن سانتریفیوژ جریان گاز به‌ وسیله نیروی گریز از مرکز جابجا شود، مشخصه اصلی مدل سانتریفیوژ ،ایجاد جریان با دبی پایین و فشار بالا است. این نوع فن در سیستم‌های کانال کشی شده با فشار بالا کاربرد دارد، در فن سانتریفیوژ سرعت هوای ورودی توسط یک پروانه افزایش یافته و جریان هوا بصورت شعاعی ایجاد می شود. هوا از مرکز وارد دستگاه شده و از اطراف خارج می شود. محفظه فن، بیشتر اوقات بصورت حلزونی طراحی می شود تا به ورود بیشتر هوا کمک کند و راه اندازی سیستم می تواند به وسیله محرک با کوپلینگ مستقیم یا تسمه ( کوپلینگ غیر مستقیم ) صورت گیرد.
فن ایرفول

فن ایرفول

اجزای فن سانتریفیوژ

فن‌های سانتریفوژ از قسمت‌های زیر تشکیل یافته‌اند:
  1. حلزونی که پروانه داخل آن قرار می‌گیرد.
  2. پروانه که قسمت اصلی هواکش می‌باشد و وظیفه به جریان‌انداختن هوا را به‌عهده دارد.
پروانه فن‌های سانتریفوژ عموماً به سه دسته طبقه‌بندی می‌شوند:
  1. الکتروموتور که به عنوان نیروی محرک پروانه عمل‌می‌کند.
  2. صفحه برشی صفحه‌ای که در قسمت دهانه خروجی هواکش قرارگرفته و از بازگشت هوای تخلیه‌شده به داخل حلزونی جلوگیری می‌کند.
  3. قیفی که در قسمت دهانه ورودی هواکش قرار می‌گیرد و جهت افزایش بازدهی فن به‌کار می‌رود.
فن رادیال

فن رادیال

انواع فن‌ سانتریفیوژ

  1. فن‌های سانتریفیوژ با پروانه خم به جلو: پره‌ها در این نوع به سمت به جلو و در جهت چرخش پروانه می‌باشد و تعداد پره‌های آن در مقایسه با پروانه‌های خم به عقب و شعاعی بیشتر می‌باشد. توان واقعی در این فن‌ها به‌علت ساختار پروانه ای آن بیشتر از توان محاسبه شده برای فن‌ می‌باشد و کار برد آن بیشتر در صنایع تهویه مطبوع و تهویه در ساختمانها و برجهای اداری و مسکونی (که داری هوای تمیز است) به‌کار می‌رود.
  2. فن‌های سانتریفیوژ با پروانه خم به عقب: پره‌ها در این نوع رو به عقب بوده و در خلاف جهت چرخش پروانه می‌باشد، این نوع فن ها باز دهی بیشتر و صدی کمتری نسبت به فن های فن‌های با پروانه خم به جلو می‌باشد و توان واقعی با توان محاسباتی در آن تقریباً برابر می‌باشد.
  3. فن‌های سانتریفیوژ با پروانه شعاعی: این نوع فن‌ها به نسبت انواع فن های سانتریفیوژ دارای کمترین بازده می باشد و کاربرد آن ها بیشتر برای هوای کثیف و انتقال مواد می‌باشد.
 
فن فوروارد

فن فوروارد

فن سانتریفیوژ ایرفول

فن بکوارد

فن سانتریفیوژ رادیال

فن شعاعی

کاربرد فن سانتریفیوژ:

به علت طراحی ساده فن سانتریفیوژ سرعت تولید آن بالا است و باعث کاهش هزینه های تولید می شود. این نوع فن سانتریفیوژ قابلیت استفاده در فضاهایی که دمای هوا بالاست و آلودگی وجود دارد را دارند. از کارخانه های کوچک تا صنایع بزرگ فن سانتریفیوژ کاربرد بسیار زیادی دارد.

مزایای فن سانتریفیوژ:

  1. فن گریز از مرکز با ایجاد جریان هوای ثابت اجازه می دهد تا انرژی تولید کند که تا 84٪ بازده استاتیک را تولید کند. این سطوح کارآیی برای حفظ سیستم های بزرگتر هوا مناسب است.
  2. فن سانتریفیوژ دوام بیشتری دارند و در محیط هایی که خوردگی و فرسایش وجود دارد خوب عمل می کنند.
  3. نگهداری این فن ها ساده است. به راحتی تمیز می شوند و تعمیر و نگهداری روزانه آن ها بسیار آسان است.
  4. انعطاف پذیری بالا. فن سانتریفیوژ برای ترکیب چندین جریان هوا و فشار مفید هستند و می توانند چندین حالت جریان هوا از جمله مرطوب و خشک را تهویه کنند.
  5. این فن ها دارای اندازه های مختلف است و کاربردهای متنوعی دارد.

جدول ذیل ویژگی ها و کاربردهای فن های سانتریفیوژی با انواع مختلف پروانه را به صورت خلاصه نشان می دهد:


نوع فن ویژگی ها کاربرد ها
فن سانتریفیوژ فوروارد (منحنی رو به جلو)
  • پروانه ها در جهت چرخش فن انحنا دارند.
  • در مقایسه با انواع دیگر فن ها بازدهی کمتری بین 55 و 65 درصد دارند.
  • نسبت به انواع دیگر فن ها اندازه نسبی کوچکتری دارند.
  • سرعت پایین.
  • عدم نیاز به طراحی خیلی مستحکم.
  • نسبتا کم صدا.
  • محدود به کارگیری در کاربردهای تمیز.
  • خروجی فن به سختی قابل تنظیم دقیق می باشد و این فن ها در موقعیت هایی که جریان گاز باید به دقت کنترل شود به کار گرفته نمی شوند.
  • منحنی توان به صورت پیوسته با جریان گاز افزایش می یابد در حالی که فشار کاهش می یابد.
  • در مکان هایی که نیاز به جریان گاز کم تا متوسط و در فشار پایین دارند، کاربرد دارد.
  • بسیار مناسب برای گرمادهی محیط های مسکونی، تهویه و تهویه مطبوع (HVAC).
  • انتخاب دقیق راه انداز برای جلوگیری از فشار زیاد بر روی موتور فن الزامی است.
  • کاهش در منحنی کارایی فن یک ناحیه مشکلزای احتمالی را نمایش می دهد که می تواند در جریان های گازی کم منجر به مشکلات عملکردی گردد.
بکوارد آئرودینامیکی یا ایرفول
  • پروانه های دوکی شکل بر خلاف جهت چرخش فن زاویه دارند.
  • بیشترین کارایی را با تیغه های نازک (85 درصد) دارند اما به صورت ناپایدار دارد.
  • زاویه کم با جریان هوا موجب انباشه شدن رسوب ها بر روی پروانه و همچنین فرسایش می شود.
  • عملکرد با نرخ بالای جریان هوا کاهش می یابد.
  • مناسب استفاده به عنوان FD Fan (یا فن دمنده، فن در معرض جریان نسبتا تمیز گاز در سمت بالا دستی و شروع جریان در فرآیند) می باشد.
  • به دلیل خاصیت موتور بدون اضافه بار (non overloading motor charactristic) غالبا این نوع فن وقتی رفتار سیستم در جریان های بالای گاز معلوم نیست انتخاب می شود.
فن بکوارد مسطح
  • پروانه (تیغه های) مسطح این نوع فن در جهت مخالف چرخش قرار دارند.
  • پروانه آن قوی تر از انواع دیگر طراحی شده است.
  • زاویه کم برخورد با جریان هوا انباشته شدن رسوب ها روی تیغه ها را تسهیل می کند.
  • کارایی در نرخ های بالای جریان هوا کاهش می یابد.
  • سیستم با نرخ بالای جریان هوا نباشد.
  • نامناسب برای محیط های با آلودگی با ذرات هوا.
  • گزینه امن به دلیل ویژگی موتورهای مقاوم در برابر اضافه بار (overload).
  • اغلب هنگامی انتخاب می شود که رفتار در جریان های بالای هوا نامشخص و غیرقطعی است.
فن بکوارد خم
  • پروانه های این نوع فن منحنی مایل به عقب نسبت به جهت چرخش هستند.
  • کارآمد تر از فن های بکوارد با تیغه های مسطح هستند.
  • زاویه کم تماس با جریان هوا باعث تجمع رسوب ها روی تیغه فن می شود.
  • عملکرد با سرعت بالای جریان هوا کاهش می یابد.
  • به دلیل ویژگی مقاومت در برابر اضافه بار (overload) ، این نوع فن زمانی که رفتار سیستم در نرخ جریان هوای بالا نامطمئن است کاربرد دارد.
فن با پروانه های سر شعاعی (radial-tip)
  • حد وسط بین فن های هوای تمیز و فن های سخت کارتر پره شعاعی است.
  • فن های Radial tip به دلیل (آشفتگی) توربولانس کمتر که از زاویه حمله کم بین پروانه و هوای ورودی ناشی می شود از فن های با پره منحنی به جلو و فن های با پروانه شعاعی کاراتر هستند.
  • مناسب برای جریان های هوا با ذرات با غلظت متوسط و جریان های هوایی که رطوبت بالا دارند.
  • درصد بهره وری آن تا 75 درصد می باشد.
  • به دلیل داشتن خلاصی زیاد در کاربردهای انتقال مواد با استفاده از هوا به کار می روند.
فن با تیغه های شعاعی (Radial-blade)
  • برای جریان های کم تا متوسط در فشارهای بالا مناسب است.
  • توانایی انتقال گازهای پر از ذرات نظیر غبار، خرده های چوب و تکه های فلزی چون شکل پره ها نشست مواد را محدود می کند.
  • پره ها را می توان با ترکیب های محافظ پوشش داد تا به مقاومت آن در برابر خوردگی و سایش افزایش یابد.
  • حتی در شرایط خاص که لرزش می تواند مسئله باشد، خلاصی زیاد بین پروانه ها اجازه کارکرد امن و بی سر و صدای فن را می دهد.
  • کاربردهای صنعتی خیلی دشوار.
  • فن هایی بسیار سخت کار و قابل اتکا هستند.
فارسی